Ana içeriğe atla

Her Yıl COVID-19 Aşısı mı Olacağız?



İlk kez ortaya çıktığından beri SARS-CoV-2 virüsü ve grip virüsü sıklıkla karşılaştırılıyor. Nedenini görmek ise zor değil: ikisi de havaya yayılan, potansiyel olarak ölümcül virüsler. Elbette artık bu yüzeysel benzerliklerin bazı ölümcül farklılıkları gizlediğini biliyoruz: COVID-19 gripten çok daha şiddetli ve tehlikeli. Ancak aşılarla ilgili bilim gelişmeye devam ettikçe, iki hastalığın ortak bir yanı daha varmış gibi görünmeye başlıyor: Vücudumuzun onlarla savaşmasına yardımcı olmak için yıllık olarak takviye aşı ihtiyacı…



Yeni mRNA aşılarından birinin arkasındaki biyoteknoloji şirketi Moderna, geçtiğimiz hafta yıllık Ar-Ge Günü’nde kanser, kalp hastalığı ve çeşitli solunum yolu hastalıklarına karşı mRNA aşılarının geliştirilmesi de dahil olmak üzere bir dizi ilerlemeyi duyurdu. Ancak, sağlık araştırmacıları ve hükümetler COVID-19 aşılarının geleceğine baktıkça, duyurdukları bir program – grip ve COVID-19 destekleyici aşı kombinasyonuna yönelik ilk adımlar – özellikle dikkat çekici.



Moderna CEO’su Stéphane Bancel yaptığı açıklamada “Bugün, COVID-19’a karşı güçlendirici ve gribe karşı güçlendiriciyi birleştiren tek dozluk bir aşının geliştirilmesiyle yeni solunum aşısı programımızın ilk adımını duyuruyoruz” dedi ve ekledi: “Nadir hastalık programlarımıza hastaları kaydetme konusunda ilerleme kaydediyoruz ve kişiselleştirilmiş kanser aşısı denememize tam kayıt gerçekleştirdik. Bunun, bilgiye dayalı ilaçlarda yeni bir çağın sadece başlangıcı olduğuna inanıyoruz.”



Şimdiye kadar dünyanın pek çok yerinde uygulanan aşı programları önemli bir başarı sağladı ve yalnızca ABD’de yüz binlerce hayat kurtardı. Güvenli ve etkili oldukları artık kesin, Delta varyantı olarak bilinen bir tür olmasaydı, şimdiye kadarki tek sorunumuz insanların kendilerini at ilacıyla zehirlemelerini engellemeye çalışmak olabilirdi. Ancak Delta varyantı bir meydan okumaya dönüştü: Daha bulaşıcı, potansiyel olarak daha tehlikeli ve en önemlisi aşılarımızın üstesinden gelebilme yeteneğine sahip. Bu, aşıların faydasız olduğu anlamına gelmiyor, hala Delta varyantına karşı yüksek oranda etkinlik sunuyorlar. Ancak orijinal virüs ile karşılaştırıldığında daha az koruma sağlıyorlar ve en az bir çalışma (henüz hakem incelemesinden geçmiş değil) bir aşıyı takip eden üç ay içinde etkinlikte gözle görülür bir azalma olduğunu ortaya koyuyor.



Aşı etkisini kaybettiğinde yapılması gereken ise tahmin edilebilir: Güçlendirici bir doz daha yapılması gerekiyor. Ama bu konuda da herkes hemfikir değil. ABD ilk başta güçlendirici aşının 20 Eylül’e kadar başlayacağını duyursa da, FDA ve CDC’den bazıları da dahil olmak üzere birçok bilim insanı bunların gerekli olmadığını veya en azından kanıtların henüz gerekli olduğunu göstermediğini savunuyor.



Bir CDC yetkilisi Politico’ya “Bilim zaman alır. Bunu daha kaç kez söylememiz gerektiğini bilmiyorum… CDC, elinden geleni elinden geldiğinde yapıyor” diyor.



Ancak destekleyici aşılar yakın gelecekte gerekli hale gelecek gibi görünüyor ve Moderna’nın kombine aşısı günlük hayatımızın bir parçası olabilir. Birleşik Krallık’ta aşı bakanı Nadhim Zahawi, grip aşılarıyla aynı anda yıllık COVID-19 güçlendirici aşılar yapılmasını önerdi ve kombine doz muhtemelen tercih edilen bir seçenek olacaktır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Bilim İnsanları, İnsan Bağışıklık Sisteminde Yepyeni Bir “Mikro-Organ” Keşfetti

Araştırmacılar, farelerin ve insanların bağışıklık sistemlerinde yepyeni bir ‘mikro organ’ keşfettiler. On yıllar boyunca bu tarzda bir keşif yapılmamıştı. Üstelik bu keşif, bilim insanlarının gelecekte daha etkili aşılar geliştirmelerini sağlayabilir. Yüzyıllardır süren aşı çalışmaları, vücudun bir kez özel bir enfeksiyon türü ile karşılaşması durumunda, bir dahaki sefere bu enfeksiyona karşı daha iyi savaştığını gösteriyor. Bu yeni araştırma, keşfedilen mikro organın, vücudumuzun bağışıklığı ‘hatırlamasında’ anahtar bir role sahip olabileceğini ileri sürüyor. Avustralya’da yer alan Garvan Tıbbi Araştırmalar Enstitüsü’ndeki araştırmacılar, farelerin bağışıklık sisteminde yer alan lenf düğümlerinin üzerinde bulunan ve “Subcapsular Proliferative Foci” (kısaltılmış hali ile SPF) olarak isimlendirdikleri ince, yassı yapıları fark etmişler. Tespit edilen bu yapılar, enfeksiyona karşı bir savaş başlatabilmek amacıyla planlar yapan biyolojik bir karargâh gibi görünüyor.   ...

Neden Kan Gruplarına Sahibiz?

1900 yılında, Avustralyalı doktor Karl Landsteiner tarafından keşfedilen kan grupları, 1930 yılında Landsteiner’a Nobel Ödülü’nü getirdi. O günden beri de, bilim insanları kan gruplarının biyolojisine dair daha derinlemesine incelemeleri mümkün kılan çok daha güçlü araçlar geliştirdi. Yapılan araştırmalar neticesinde, kan grupları hakkında çok daha ilginç bulgulara, örneğin; soy takibi, kan gruplarının sağlığımız üzerindeki etkileri gibi çeşitli ipuçlarına ulaşıldı. Ancak bir yandan da kan gruplarına dair çözümüne hala erişemediğimiz bazı gizemler de varlığını sürdürmeye devam ediyor. Öte yandan, modern tıp sayesinde başarabildiğimiz ve hayat kurtardığımız pek çok gelişme tarihin büyük bir çoğunluğunda neredeyse bir hayal düzeyindeydi. Rönesans doktorları, hastalarının damarlarına kan aktarımı yapıldığında neler olacağını merak etmiş, bazı doktorlar bunun pek çok hastalığın, hatta mental rahatsızlıkların bile tedavisi olabileceğini düşünüyordu. Nihayet, 1600lü yıllarda,...

Bağışıklık Hücrelerinin, Kalp Atışında Şaşırtıcı Bir Rol Oynadığı Keşfedildi

Kalp atışımız bizi hayatta tutan en önemli şeydir aslında. Her ne kadar beyin mi yoksa kalp mi daha önemli tartışması hâlâ devam etse de, esasında çok farklı fonksiyonları olan bu iki organı karşılaştırmak pek de mantıklı değildir. Ancak şöyle bir gerçek var ki; beyin ölümü gerçekleşen hastalar bitkisel hayata girseler de vücutları hâlâ yaşamaya devam ediyor. Oysa kalp atmayı durdurursa beyin fonksiyonunu yitiriyor ve ölüm gerçekleştiriyor. O nedenle kalp atışımız, bizi hayatta tutan en önemli şeydir. Kalbin atması aslında o kadar da basit bir süreç değildir. Birçok fizik kuralını da içeren bu süreç, çok ince ayrıntı ve mekanizmalarla gerçekleşmektedir. 20 Nisan 2017 tarihinde  Cell ‘de yayımlanan  araştırmada , bağışıklık sisteminin en önemli elemanlarından biri olan makrofajların,  farelerde  kalp kası hücrelerinin kasılmasını sağlayan, elektrik sinyal iletimine yardımcı olduğu keşfedildi. Makrofajlar , temelde vücudu, istilacı patojenlere karşı ...